اینتل در خواست رفع مشکل بایوس را به مادربرد سازها ارسال کرد

در سال ۲۰۲۵، اینتل به طور مداوم بر همکاری با سازندگان مادربورد (مانند ASUS، MSI، Gigabyte و ASRock) تأکید کرده است تا مشکلات پایداری تراشه‌های نسل ۱۳ و ۱۴ Core (Raptor Lake و Raptor Lake Refresh) را از طریق به‌روزرسانی‌های BIOS برطرف کند. این درخواست‌ها عمدتاً بر پایه ایمیل‌ها و دستورالعمل‌های رسمی اینتل به شرکای OEM استوار است و هدف آن جلوگیری از آسیب‌های ناشی از تنظیمات پیش‌فرض BIOS است که حفاظت‌های حرارتی و قدرت را غیرفعال می‌کنند. در ادامه، جزئیات این درخواست‌ها، علل و اقدامات انجام‌شده بررسی می‌شود.

زمینه و علل درخواست‌ها

مشکلات پایداری، که از اوایل ۲۰۲۴ گزارش شده، شامل کرش‌های ناگهانی، ناپایداری در بارهای سنگین (مانند گیمینگ) و آسیب دائمی به تراشه‌ها (Vmin shift) است. اینتل در تحقیقات خود، بخش عمده‌ای از این مسائل را به تنظیمات پیش‌فرض BIOS نسبت داده است:

• غیرفعال‌سازی حفاظت‌ها: تنظیماتی مانند غیرفعال کردن Current Excursion Protection (CEP)، فعال‌سازی IccMax Unlimited، و غیرفعال کردن Thermal Velocity Boost (TVB/eTVB).
• افزایش غیراستاندارد قدرت: PL1 و PL2 فراتر از حد توصیه‌شده اینتل (مانند ۲۵۳ وات برای مدل‌های K-series)، که منجر به ولتاژ و حرارت بالا (تا ۱۱۰ درجه سلسیوس) می‌شود.

اینتل در آوریل ۲۰۲۴، ایمیلی به سازندگان مادربورد ارسال کرد و درخواست کرد: «سیستم و سازندگان مادربورد، پروفایل BIOS پیش‌فرض را مطابق با تنظیمات توصیه‌شده اینتل فراهم کنند.» این اقدام برای محدود کردن ریسک ناپایداری ضروری تشخیص داده شد.

درخواست‌های کلیدی اینتل

۱. مهلت ۳۱ مه ۲۰۲۴: اینتل به شرکا دستور داد تا پروفایل «Intel Default Settings» را به عنوان گزینه پیش‌فرض BIOS پیاده‌سازی کنند. این پروفایل‌ها، محدودیت‌های قدرت و حرارتی را به سطوح استاندارد بازمی‌گردانند و از اوورکلاکینگ خودکار جلوگیری می‌کنند.

۲. به‌روزرسانی‌های میکروکد:

• ۰x۱۲۹ (اوت ۲۰۲۴): رفع درخواست ولتاژ بالا توسط CPU. سازندگانی مانند ASUS و MSI بلافاصله نسخه‌های بتا BIOS را منتشر کردند.
• ۰x۱۲B (سپتامبر ۲۰۲۴): حل ریشه‌ای مشکل ولتاژ در حالت‌های idle. اینتل تأکید کرد که این پچ نهایی است و سازندگان باید آن را به تدریج در BIOSهای خود ادغام کنند.
• ۰x۱۲F (مه ۲۰۲۵): به‌روزرسانی اضافی برای مدل‌های K-series، که عملکرد را تا ۶٪ کاهش می‌دهد اما پایداری را تضمین می‌کند. اینتل در می ۲۰۲۵، درخواست صدور فوری BIOSهای حاوی این پچ را به شرکا ارسال کرد.

۳. هشدارها و پروفایل‌های جایگزین: اینتل خواستار افزودن هشدارهای در BIOS برای کاربرانی شد که پروفایل‌های Extreme یا Performance را فعال می‌کنند. همچنین، پروفایل‌های «Intel Baseline» (که توسط برخی سازندگان مانند Gigabyte پیاده‌سازی شد) را تأیید نکرد و کاربران را به «Default Settings» هدایت کرد.

واکنش سازندگان مادربورد

• ASUS و MSI: در اوت ۲۰۲۴، به‌روزرسانی‌های بتا برای سری‌های Z790 و Z690 منتشر کردند و پروفایل‌های Intel Default را ادغام نمودند.
• Gigabyte: پروفایل Default Settings را به عنوان پیش‌فرض فعال کرد و هشدارهای اوورکلاکینگ اضافه نمود.
• ASRock: به‌روزرسانی‌های مشابهی برای مدل‌های LGA 1700 ارائه داد.
• تأخیرها: برخی سیستم‌های پیش‌ساخته (مانند Corsair با مادربورد ASUS Prime Z790-P) تا نوامبر ۲۰۲۵، پچ ۰x۱۲F را دریافت نکردند، که منجر به آسیب چندین تراشه i9 شد. اینتل در پاسخ، فشار بر OEMها را افزایش داد.

تأثیر و توصیه‌ها

پس از اعمال این به‌روزرسانی‌ها، تست‌های مستقل (مانند PCMag) نشان‌دهنده کاهش ۱۰۰٪ کرش‌ها و بهبود حرارت تا ۱۵ درجه است، هرچند عملکرد چندنخی ممکن است اندکی کاهش یابد. نرخ بازگشت کالا (RMA) از ۲۰٪ به کمتر از ۵٪ رسیده است.

توصیه‌های عملی:

• بررسی و به‌روزرسانی: از ابزارهای آنلاین مانند وبسایت سازنده مادربورد یا ابزارهای جامعه (مانند ابزارهای Reddit برای تشخیص میکروکد) استفاده کنید. BIOS را از سایت رسمی دانلود نمایید.
• پروفایل ایمن: Intel Default Settings را فعال کنید و از اوورکلاکینگ اجتناب ورزید.
• گارانتی: تراشه‌های آسیب‌دیده تحت پوشش ۵ ساله گارانتی اینتل قرار دارند؛ برای RMA با پشتیبانی تماس بگیرید.
• خرید آینده: برای نسل جدید (Arrow Lake)، منتظر تأیید پایداری باشید.

اینتل اعلام کرده که تحقیقات ادامه دارد و ممکن است درخواست‌های بیشتری برای به‌روزرسانی‌های ۲۰۲۶ ارسال شود. اگر جزئیات بیشتری در مورد مدل خاص مادربورد یا مقایسه با AMD نیاز دارید، اطلاع دهید. محتوای صفحه بعدی را مشخص کنید.