کدام شبکه اجتماعی امنیت بیشتری نسبت رقبا دارد؟

اگر حریم خصوصی برایت مهم است، این مطلب را از دست نده.

بیایید صادق باشیم: بیشتر ما بدون اینکه بدانیم، هر روز حجم عظیمی از داده‌هایمان را در اختیار شبکه‌های اجتماعی می‌گذاریم. پیام‌های خصوصی، مکان‌هایی که رفتیم، حتی اینکه چه ساعتی بیدار شدیم.

اما سوال اینجاست: بین همه این پلتفرم‌ها، کدام یکی واقعاً امنیت ما را جدی می‌گیرد؟

در این مطلب بر اساس جدیدترین گزارش‌ها و تحلیل‌های امنیتی سال ۲۰۲۶، محبوب‌ترین شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌ها را از نظر امنیت مقایسه کرده‌ام. بدون شعار، فقط با واقعیت.

معیارهای یک شبکه اجتماعی امن

قبل از مقایسه، بیایید ببینیم یک پلتفرم امن چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد:

• رمزنگاری سرتاسری (E2EE): یعنی فقط تو و طرف مقابلت می‌توانید پیام‌ها را بخوانید. حتی خود شرکت هم نمی‌تواند.
• حداقل جمع‌آوری داده: اپ نباید اطلاعاتی مثل زمان پیام‌ها، مخاطبین و… را ذخیره کند.
• متن‌باز بودن (Open Source): کد برنامه در دسترس عموم باشد تا کارشناسان مستقل بتوانند آن را بررسی کنند.
• عدم وابستگی به تبلیغات: اگر یک اپ رایگان است و تبلیغات ندارد، احتمالاً دارد با داده‌هایت پول درمی‌آورد.

Signal؛ استاندارد طلایی امنیت

اگر فقط یک اسم را از این مطلب به خاطر بسپاری، بگذار آن اسم Signal باشد.

Signal از نظر کارشناسان امنیتی، استاندارد طلایی دنیای پیام‌رسان‌هاست. چرا؟

اول اینکه رمزنگاری Signal آنقدر قوی است که حتی واتس‌اپ هم از پروتکل آن استفاده می‌کند. دوم اینکه Signal هیچ داده‌ای از تو ذخیره نمی‌کند؛ فقط شماره تلفنت را دارد، آن هم برای اینکه اصلاً بتوانی از اپ استفاده کنی.

سوم اینکه Signal یک سازمان غیرانتفاعی است، نه یک شرکت تبلیغاتی. یعنی انگیزه‌ای برای فروختن اطلاعاتت ندارد.

یک نکته جالب: شورای مصرف‌کنندگان هنگ‌کنگ در جدیدترین گزارش خود، به Signal نمره ۵ از ۵ در محرمانگی اطلاعات داده است.

تنها ضعفش؟ همین که خیلی امن است، گاهی باعث می‌شود دولتها از دستش عصبانی باشند. اما برای یک کاربر معمولی، این دقیقاً همان چیزی است که می‌خواهی.

WhatsApp؛ رمزنگاری خوب، اما مالکیت بد

واتس‌اپ از نظر فنی رمزنگاری خوبی دارد. در واقع، واتس‌اپ هم از همان پروتکل Signal استفاده می‌کند. شورای مصرف‌کنندگان هم به آن نمره ۴.۵ از ۵ داده.

اما مشکل کجاست؟

مشکل این است که واتس‌اپ مالک متا (فیسبوک سابق) است. و متا یک شرکت تبلیغاتی است که از داده‌هایت پول درمی‌آورد.

واتس‌اپ اگرچه محتوای پیام‌هایت را نمی‌خواند، اما متادیتا (metadata) را جمع‌آوری می‌کند: اینکه با کی حرف می‌زنی، چه ساعتی، چند وقت یک بار. همین اطلاعات برای ساختن یک پروفایل از تو کافی است.

علاوه بر این، واتس‌اپ از ابر (Cloud) برای پشتیبان‌گیری استفاده می‌کند. اگر دقت نکنی و پشتیبان‌گیری رمزنگاری‌شده را فعال نکنی، پیام‌هایت روی سرورهای گوگل یا اپل ذخیره می‌شوند.

Telegram؛ محبوب اما فریبنده

تلگرام یک تناقض جالب است.

از یک طرف، بنیانگذارش پاول دوروف همیشه از حریم خصوصی حرف می‌زند و از متا انتقاد می‌کند. از طرف دیگر، تلگرام به طور پیش‌فرض رمزنگاری سرتاسری ندارد.

یعنی چت‌های معمولی تلگرام روی سرورهای خودش ذخیره می‌شوند و از نظر فنی، خود تلگرام می‌تواند آنها را بخواند.

اگر می‌خواهی چت رمزنگاری‌شده داشته باشی، باید بروی سراغ چت مخفی (Secret Chat). آن هم فقط برای چت خصوصی جواب می‌دهد، نه برای گروه‌ها.

شورای مصرف‌کنندگان به تلگرام نمره ۳ از ۵ در محرمانگی داده است.

XChat؛ تازه‌وارد جنجالی

ایلان ماسک فروردین ۱۴۰۵ (آوریل ۲۰۲۶) اپلیکیشن جدیدی به اسم XChat راه‌اندازی کرده.

ادعا می‌کند این اپ:

• رمزنگاری سرتاسری دارد
• تبلیغات ندارد
• داده‌ات را ردیابی نمی‌کند
• قابلیت مسدود کردن اسکرین‌شات دارد

اما یک مشکل اساسی وجود دارد: کیفیت رمزنگاری XChat هنوز توسط کارشناسان مستقل تأیید نشده. ماسک قبلاً هم ادعاهایی درباره امنیت کرده که همیشه درست از آب درنیامده است.

اگر می‌خواهی صبر کنی تا این اپ جا بیفتد و تأییدیه بگیرد، کار عاقلانه‌ای کرده‌ای.

بقیه شبکه‌ها؛ هرکدام یک مشکل دارند

فیسبوک مسنجر: تازه دارد رمزنگاری سرتاسری را پیش‌فرض می‌کند. اما همچنان مالک متاست و همان مشکلات واتس‌اپ را دارد.

اینستاگرام: خبر بد! متا از ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ (۸ می ۲۰۲۶) قابلیت رمزنگاری سرتاسری را در اینستاگرام کاملاً حذف می‌کند. یعنی از آن تاریخ به بعد، پیام‌های مستقیم اینستاگرام تو دیگر امن نیستند.

Threema: یک اپ سوئیسی که نمره ۵ از ۵ گرفته. اما پولی است و خیلی از مخاطبینت ممکن است آن را نداشته باشند.

سروش پلاس: پیام‌رسان داخلی ایران که بیش از ۳۵ میلیون کاربر دارد. اما نگرانی‌هایی درباره دسترسی دولت به داده‌های کاربران وجود دارد.

جدول مقایسه نهایی

پیام‌رسان	رمزنگاری پیش‌فرض	جمع‌آوری متادیتا	متن‌باز	مالکیت	نمره محرمانگی*
Signal	✅	❌ حداقل	✅	غیرانتفاعی	۵/۵
WhatsApp	✅	✅ زیاد	❌	متا	۴.۵/۵
Telegram	❌ (فقط چت مخفی)	✅ متوسط	نیمه‌باز	خصوصی	۳/۵
Threema	✅	❌ حداقل	✅	خصوصی (پولی)	۵/۵
XChat	✅ (ادعا شده)	❌ (ادعا شده)	❌	X Corp (ماسک)	تأیید نشده
فیسبوک مسنجر	✅ (جدید)	✅ زیاد	❌	متا	در حال تغییر
اینستاگرام	❌ (از می ۲۰۲۶)	✅ زیاد	❌	متا	حذف می‌شود

*بر اساس گزارش شورای مصرف‌کنندگان

حرف آخر: کدام را انتخاب کنیم؟

جواب کوتاه: Signal.

اگر امنیت و حریم خصوصی برایت اولویت است، Signal بدون رقیب بهترین گزینه است. فقط باید بقیه مخاطبینت را هم قانع کنی به آن بیایند.

اگر نمی‌توانی واتس‌اپ را رها کنی چون همه دوستانت آنجا هستند، حداقل این کارها را بکن:

• پشتیبان‌گیری رمزنگاری‌شده را فعال کن
• کمتر اطلاعات حساس بفرست
• بدان که متا متادیتای تو را دارد

اگر از کاربران اینستاگرامی، از ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ به بعد فرض کن پیام‌های خصوصی‌ات امن نیستند. برای حرف‌های جدی، برو سمت Signal یا واتس‌اپ.

و اگر در ایران زندگی می‌کنی و به هر دلیلی از پیام‌رسان‌های داخلی استفاده می‌کنی، حداقل بدان محدودیت‌هایش چیست.

در نهایت، هیچ سیستمی ۱۰۰٪ امن نیست. حتی Signal هم اگر گوشی‌ات هک شود یا خودت پیام را اشتباهی برای آدم غلط بفرستی، دیگر رمزنگاری کمکی نمی‌کند. مهمترین فاکتور امنیت، خودت هستی.