شناسایی جهش ژنتیکی مرتبط با افت شنوایی توسط محققان: پیشرفتی در درمان ناشنوایی مادرزادی
در سال ۲۰۲۵، محققان دانشگاه شیکاگو، دانشگاه میامی و چندین موسسه در ترکیه، جهشهایی در ژن CPD (Carboxypeptidase D) را به عنوان علت اصلی یک نوع نادر از ناشنوایی مادرزادی شناسایی کردهاند. این کشف، که در مجله Journal of Clinical Investigation منتشر شده، نه تنها مکانیسم آسیب به سلولهای حسی گوش داخلی را توضیح میدهد، بلکه دو راهحل درمانی بالقوه را نیز پیشنهاد میکند. این جهشها، که از طریق توالییابی ژنتیکی در سه خانواده غیرمرتبط ترکی شناسایی شدند، با اختلال در سیگنالینگ آرژنین و نیتریک اکسید مرتبط هستند و منجر به استرس اکسیداتیو و مرگ سلولهای حسی در گوش داخلی میشوند.
جزئیات جهش و مکانیسم آن
ژن CPD معمولاً برای اصلاح پروتئینها شناخته میشود، اما نقش جدیدی در حفظ سلامت سلولهای حسی گوش داخلی ایفا میکند. جهشهای شناساییشده، که ترکیبی نادر از واریانتها هستند، تولید آرژنین (یک آمینواسید ضروری) را مختل میکنند. آرژنین به نوبه خود نیتریک اکسید، یک انتقالدهنده عصبی کلیدی، را تولید میکند که سیگنالهای شنوایی را از طریق سیستم عصبی منتقل مینماید. بدون این سیگنالینگ، سلولهای حسی در کوکلئا (قسمت مارپیچ گوش داخلی) دچار آسیب اکسیداتیو شده و میمیرند، که منجر به ناشنوایی حسی-عصبی (SNHL) میشود. این نوع ناشنوایی معمولاً در کودکی اولیه تشخیص داده میشود و تا کنون غیرقابل بازگشت تلقی میشد، با درمانهایی مانند سمعک یا ایمپلنت کوکلئایی که تنها علائم را تسکین میدهند.
تحقیقات با بررسی پایگاههای داده ژنتیکی گسترش یافت و نشان داد که افراد دیگر با جهشهای CPD نیز علائم افت شنوایی زودرس را تجربه میکنند، که این ارتباط را تقویت مینماید. مدلهای حیوانی (موش و مگس میوه) برای شبیهسازی جهشها استفاده شد و تأیید کرد که اختلال CPD منجر به مشکلات شنوایی و تعادل میگردد.
راهحلهای درمانی پیشنهادی
یکی از جنبههای برجسته این مطالعه، شناسایی درمانهای ساده و قابل دسترس است:
- مکمل آرژنین: جبران کمبود آرژنین ناشی از جهش CPD، بقای سلولهای حسی را در مدلهای حیوانی بهبود بخشید و عملکرد شنوایی را تا حدی بازگرداند.
- سیلدنافیل (ویاگرا): این دارو، که معمولاً برای اختلالات نعوظ استفاده میشود، مسیر نیتریک اکسید را تحریک میکند و در مدلها، علائم شنوایی را کاهش داد.
این درمانها، که غیرتهاجمی و در دسترس هستند، میتوانند به عنوان گزینههای اولیه برای بیماران با جهش CPD عمل کنند و نیاز به جراحیهای پیچیده را کاهش دهند.
اهمیت و چشمانداز آینده
این کشف بخشی از تلاشهای گستردهتر برای درمان ژنتیکی ناشنوایی است، که حدود ۱ در ۵۰۰ نوزاد را تحت تأثیر قرار میدهد و نیمی از افراد بالای ۶۵ سال را درگیر میکند. جهش CPD، هرچند نادر، میتواند الگویی برای جهشهای دیگر (مانند GPR156 یا TMPRSS3) باشد و به توسعه تستهای ژنتیکی پیش از تولد و درمانهای شخصیسازیشده منجر شود. محققان اکنون بر شیوع جهش CPD در جمعیتهای بزرگتر تمرکز دارند تا ریسک افت شنوایی وابسته به سن را ارزیابی کنند و درمانهای ژنی (مانند تحویل ژنهای سالم از طریق وکتورهای ویروسی) را پیش ببرند.
این پیشرفت، امید تازهای برای خانوادههای مبتلا به ناشنوایی ارثی ایجاد میکند و بر اهمیت تحقیقات ژنتیکی در پیشگیری از معلولیتهای دائمی تأکید دارد. برای اطلاعات بیشتر در مورد آزمایشهای ژنتیکی یا درمانهای موجود، مشاوره با متخصصان ژنتیک یا ادیولوژیست توصیه میشود.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟
ارسال دیدگاه