میزان اعتبار تخصیص بافته بخش کشاورزی در بودجه ۱۴۰۵

خبر خوب: اعتبارات وزارت جهاد کشاورزی در بودجه ۱۴۰۵ نسبت به سال قبل حدود ۵۰ درصد رشد داشته است .

خبر بد: سهم بخش کشاورزی از کل اعتبارات «امور اقتصادی» برای دومین سال پیاپی کاهش پیدا کرده .

یعنی پول بیشتری داده شده، اما نسبت به بقیه بخش‌های اقتصادی، کشاورزی جایگاهش را دارد از دست می‌دهد. در ادامه اعداد و ارقام را دقیق می‌گوییم.

اعتبارات وزارت جهاد کشاورزی؛ رقم اصلی چقدر است؟

بر اساس گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس از لایحه بودجه ۱۴۰۵:

• اعتبارات هزینهای وزارت جهاد کشاورزی و دستگاه‌های تابعه: حدود ۲۱.۸ هزار میلیارد تومان (رشد ۶۳.۵ درصدی نسبت به سال ۱۴۰۴) 
• اعتبارات تملک داراییهای سرمایهای (عمرانی): حدود ۲۳.۷ هزار میلیارد تومان (رشد ۳۹.۴۵ درصدی) 
• جمع کل اعتبارات دستگاه‌های اجرایی بخش کشاورزی: حدود ۵۰ درصد رشد نسبت به سال قبل 

این اعداد فقط مربوط به لایحه بودجه است و ممکن است در جریان بررسی در مجلس تغییر کند. اما تصویر کلی را نشان می‌دهد: دولت در سال ۱۴۰۵ پول بیشتری برای کشاورزی کنار گذاشته.

صندوق بیمه کشاورزی؛ ثابت ماند

در لایحه بودجه ۱۴۰۵، سقف اعتبارات صندوق بیمه محصولات کشاورزی از محل سهم دولت، ۱۲ هزار میلیون ریال (حدود ۱۲۰ میلیارد تومان) تعیین شده است .

این رقم نسبت به سال ۱۴۰۴ هیچ تغییری نکرده؛ یعنی عملاً به خاطر تورم، ارزش واقعی این اعتبار کاهش پیدا کرده .

کاهش سهم کشاورزی از اقتصاد؛ زنگ خطر

اینجا نقطه نگران‌کننده ماجراست.

مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارش خود اعلام کرده که سهم بخش کشاورزی از کل اعتبارات «امور اقتصادی» در لایحه بودجه ۱۴۰۵ به حدود ۱۰.۳ درصد رسیده است .

سال قبل (۱۴۰۴) این رقم ۱۱.۲ درصد بود .

یعنی در حالی که ارقام افزایش یافته، اما سهم کشاورزی نسبت به بقیه بخش‌های اقتصادی (صنعت، معدن، بازرگانی و…) کاهش پیدا کرده . این یعنی در اولویت‌بندی بودجه، کشاورزی جایگاه پایین‌تری پیدا کرده است.

افزایش اعتبارات در برخی حوزه‌ها

با این حال، وزارت جهاد کشاورزی در برخی حوزه‌ها رشد اعتبار خوبی داشته است :

نوع اعتبار	رشد نسبت به سال ۱۴۰۴
اعتبارات عمومی وزارت جهاد	۴۳.۱٪
اعتبارات اختصاصی (ویژه)	۸۷.۶٪
اعتبارات هزینهای	۶۳.۵٪
اعتبارات سرمایهای	۳۹.۴۵٪

بیشترین سهم از اعتبارات هزینهای مربوط به سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مؤسسه رازی و سازمان دامپزشکی است .

بیشترین سهم از اعتبارات سرمایهای مربوط به سازمان شیلات، سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری و خود وزارت جهاد است .

تسهیلات حمایتی و پیگیری‌های جدید

معاون برنامهریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرده که با پیگیری‌های انجام‌شده در کمیسیون‌های مجلس، برخی موارد حذف‌شده در لایحه بودجه احیا شده و این موضوع باعث افزایش اعتبارات تملک دارایی‌های بخش کشاورزی شده است .

همچنین در سال ۱۴۰۵، موارد زیر دنبال می‌شود :

• تکمیل فهرست واحدهای متأثر از نوسانات اقتصادی برای بهرهمندی از تسهیلات بانکی
• تدوین آییننامه تسهیلات حمایتی دام روستایی و عشایری
• حمایت از واحدهای متأثر از جنگ (کشاورزانی که در مناطق جنگی آسیب دیده‌اند)
• توسعه روش‌های تأمین مالی جایگزین در صنعت خوراک دام، طیور و آبزیان

جمع‌بندی سریع (برای کسانی که عجله دارند)

عنوان	رقم / وضعیت
اعتبارات هزینهای وزارت جهاد	حدود ۲۱.۸ هزار میلیارد تومان
اعتبارات سرمایهای (عمرانی)	حدود ۲۳.۷ هزار میلیارد تومان
رشد کل اعتبارات دستگاه‌های کشاورزی	حدود ۵۰٪ نسبت به سال قبل
اعتبار صندوق بیمه کشاورزی	۱۲۰ میلیارد تومان (ثابت نسبت به ۱۴۰۴)
سهم کشاورزی از اعتبارات امور اقتصادی	حدود ۱۰.۳٪ (کاهش نسبت به سال قبل)
رشد اعتبارات اختصاصی	۸۷.۶٪

حرف آخر

بودجه ۱۴۰۵ برای بخش کشاورزی یک بودجه «دوطرفه» است. از یک سو رشد قابل توجهی در ارقام دیده می‌شود؛ از سوی دیگر سهم این بخش از کل اقتصاد در حال کاهش است.

مرکز پژوهش‌های مجلس هشدار داده که این کاهش سهم برای دومین سال پیاپی، می‌تواند نشانه‌ای از تضعیف جایگاه کشاورزی در سیاست‌های بودجهای باشد و بر امنیت غذایی کشور تأثیر بگذارد .

با این حال، معاون وزیر جهاد کشاورزی می‌گوید پیگیری‌های مؤثری در مجلس انجام شده و برخی اعتبارات حذف‌شده احیا شده‌اند . باید دید در نهایت مصوبه نهایی مجلس چه رقمی خواهد بود.